Ana Sayfa
Duyurular
Türkiye'de Hükümet Sistemi Arayışları Paneli Yapıldı
Türkiye'de Hükümet Sistemi Arayışları Paneli Yapıldı

Türkiye'de Hükümet Sistemi Arayışları Paneli Yapıldı

Sakarya Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü tarafından “Türkiye’de Hükümet Sistemi Arayışları” konulu bilimsel bir panel düzenlendi.

SAÜ Hukuk Fakültesi’nde yapılan panele TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve Milletvekili Ahmet İyimaya, Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muzaffer Elmas, SAÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi ve panel Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Davut Dursun, Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şevki Hakyemez, Medipol Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Bekir Berat Özipek’in yanı sıra akademisyenler ile öğrenciler katıldı.

Panelin “Hükümet Sistemleri: Kavramsal ve Teorik Çerçeve” başlıklı oturumunda konuşan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya, anayasa ve hükümet sistemlerinin tartışmaları içerisinde tasarımcı, oylayıcı ve tartışan rollerde bulunduğunu söyledi.

Türkiye’de 1876 yılından bu yana dillendirilen anayasa ihtiyacının bunca zamana rağmen henüz karşılanamadığını ifade eden İyimaya, “Anayasalar toplumsal sözleşme ise anayasaların mimarlarının da millet olması gerekir. Yürürlüğe giren, yürürlükten kaldırılan ve darbelerle askıya alınan anayasalar, mimarları millet olmayan anayasalardır. Şu anda Türkiye’nin en büyük ihtiyacı, anayasanın içerik standardından çok millet tarafından yapılmış, mimarı millet olan bir anayasanın yürürlüğe konmasıdır. Anayasa, hangi hükümet modelini seçmelidir sorusu geniş şekilde tartışılmalıdır” dedi.

Türkiye’de hükümet sistemi tartışmalarının çok eski tarihe dayandığını vurgulayan İyimaya, şöyle devam etti: “Türk anayasanın inşasında hükümet sistemi tercihi yapılırken evvela yararlanacağımız konu Türkiye tecrübesidir. Türkiye'nin var olan hükümet sisteminin getirdiği sorunlar ve hükümet sisteminin çözme kapasitesi değerlendirilmeli, mukayeseli üstünlükler içerisinde hangi sistem olacaksa o sistem tercih edilmelidir. Uzlaşma kültürü gelişmediği için koalisyonu kurabiliyorsunuz ancak temel kararları zamanında veremiyorsunuz. Sorunun geç çözülmesinden dolayı ülke ekonomisi ve sistem yük altında kalıyor. Hükümeti çok kısa sürede hükümet bir anlaşmazlık yüzünden sona eriyor. Koalisyon, uzlaşma kültürü olmayan yapılarda adeta zaman vampirine dönüşüyor. O zaman koalisyonun arızalarını ve sisteme getirdiği yükü bertaraf edecek bir hükümet arayışına girmek lazım.”

Başkanlık yeni anayasanın içinde tartışılmalı

İstanbul Medipol Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Bekir Berat Özipek ise başkanlık sisteminin kişiler üzerinden değil sistem üzerinden tartışılmasın gerektiğini söyledi. Başkanlık sistemine bütün sorunları çözecek sihirli bir değnek gibi bakılmasının yanlış olduğunu ifade eden Prof. Dr. Bekir Berat Özipek, “Başkanlık sistemine karşı parlamenter sistemi savunanların da temel bir eksiği var. Onlar da parlamenter sistemi adeta bizim kaderimizmiş gibi tartışıyorlar. Başkanlık sistemini, aslında bir sistem dönüşümünün içinde, onun da en önemli göstergesi ve simgesi olan yeni anayasanın içinde tartışmak gerekiyor. Başkanlık sistemi, bu anayasanın tamamlayıcı bir parçası olarak tartışılırsa çok daha sağlıklı olacaktır” dedi.

Ülkenin ihtiyaçlarına çözüm sunulmalı

Karadeniz Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Şevki Hakyemez, Türkiye’deki hükümet sistemi tartışmalarının siyasi rejim meselesi haline dönüştürüldüğünü kaydederek, “Bu siyasi rejim tartışmasına dönüştürebilecek bir mevzu değildir. Başkanlık sisteminin, yarı başkanlık ve parlamenter hükümet sisteminde ve kuvvetler ayrılığının egemen olduğu yerlerde, yargıyı da bir kenarda bırakarak tartışılması ve değerlendirilmesi gerekir. Hükümet sistemi tercih edilirken ülkenin ihtiyaçları önemlidir. Ülkenin ihtiyaçlarına da çözüm sunulması gerekmektedir” diye konuştu.

Panel, "Parlamenter Demokrasi Sistemi", "Başkanlık Sistemleri" ve "Türkiye için Hükümet Sistemi Tartışmaları" oturumlarıyla gün boyu devam etti.